İçeriğe geç
Güven Lift Endüstriyel Ekipmanlar
GÜVEN LİFT

Çelik Halat Sonlandırma Yöntemleri: Kurt Ağzı Klemens, Radansa, Pres Baskı

Yazan: Güven Lift

Çelik halatın ucu sahada dört yaygın yöntemle bitirilir: kurt ağzı klemensle göz yapmak (DIN 1142), alüminyum yüzükle pres baskı yapmak, uca dişli saplama preslemek ve kamalı soket takmak. Radansa (DIN 6899) bunların çoğunda gözün içine konur ve halatın kancaya sürtünerek ezilmesini önler. Seçimi üç şey belirler: bağlantının sonradan sökülüp sökülmeyeceği, sahada pres bulunup bulunmadığı ve halatın sabit bir gergi mi, yük kaldıran bir hat mı olduğu.

Dört yöntemin karşılaştırması

YöntemNasıl yapılırSökülebilir miTipik iş
Kurt ağzı klemensHalatın iki kolu U cıvata ve oluklu gövdeyle sıkılırEvetGergi, ankraj, sahada yapılan göz, geçici hat
Pres baskıAlüminyum yüzük hidrolik preste halata basılırHayırÇelik sapan gözü, askı ve gergi halatı
SaplamaDişli uç halata preslenir, somunla bağlanırHayır, boy sonradan değişmezKorkuluk, cephe, askı ve makine gergi hatları
Kamalı soketHalat kamanın çevresinden dolanıp gövdeye sıkışırEvetVinç ve çektirme halatının sabit ucu

Kurt ağzı klemens (DIN 1142) ile göz yapmak

Kurt ağzı klemens üç parçadan oluşur: U biçimli cıvata, halatın yattığı oluklu gövde ve iki somun. Halat radansanın oluğuna yatırılır, kısa ucu ana halatın yanına getirilir ve iki kol aralıklı dizilen klemenslerle birbirine bastırılır. Pres gerektirmediği için sahada en çok başvurulan yöntemdir; çelik halat kurt ağzı ya da kerye diye de aranır.

İki klemens standardı sık karıştırılır. DIN 741 keryeleri hafif bağlama ve sabitleme işleri için düşünülmüştür; halatın kopmasının ciddi sonuç doğuracağı bağlantılarda daha ağır yapılı DIN 1142 klemens aranır. Bu tip de esas olarak statik, yani hareketsiz yüklü hatlar içindir; dinamik ve kritik kaldırmalarda dövme klemens ya da pres baskı tercih edilir. Klemensli göz ayrıca halatın kopma yükünün tamamını taşımaz ve titreşimde gevşeyebilir. Gergi, ankraj ve sabit askı hatlarında uygundur; sürekli takılıp çıkarılan bir kaldırma sapanının gözü için pres baskıyı öneriyoruz.

DIN1142 çelik halat kurtağzı sarı galvaniz kaplamalıdır ve 6,5 mm ile 40 mm arasındaki halat çaplarına göre seçilir. Klemens ölçüsü halat çapıyla birebir eşleşmelidir: bir büyük ölçü halatı tam kavramaz, bir küçük ölçü telleri ezer. Deniz kenarında ve sürekli nemli ortamda 3–25 mm ölçülerdeki 316 kalite paslanmaz klemens kullanılır.

U cıvata ölü uçta kuralı

Göz yapılan halatta iki kol vardır. Yükü taşıyan uzun kola canlı uç, geri katlanan kısa kola ölü uç denir. Klemensin U cıvatası ölü uca, oluklu gövdesi canlı uca gelir. Sebebi basit: U cıvata bastığı halatı büker ve tellerini ezer. Ölü uçta bu ezilme sorun yaratmaz, canlı uçta ise yük taşıyan kesit zayıflar. Bütün klemensler aynı yönde takılır. Birini ters, birini düz dizmek sahada en sık görülen hatalardandır. Akılda kalsın diye kısaca "U cıvata ölü uçta, gövde canlı uçta" denir.

Kaç klemens takılır, hangi sırayla sıkılır

Bir halat ucunda en az üç klemens kullanılır. Halat çapı büyüdükçe bu sayı artar. Doğru adet, klemensler arasındaki aralık ve somun sıkma torku, klemens tablosunda halat çapına göre verilir; tablodaki adedin altına inmeyin.

  1. Radansayı göze yerleştirin. Halatın ucunu bütün klemensleri alacak ve son klemensten bir miktar taşacak uzunlukta geri katlayın. Ucun tellerinin açılmaması için ucu tel ya da bantla sarın.
  2. İlk klemensi ölü ucun bitimine yakın takın ve somunlarını sıkın.
  3. Son klemensi radansaya olabildiğince yakın takın, somunlarını elle oturtun.
  4. Aradaki klemensleri eşit aralıkla dizin. Halattaki boşluğu alın, sonra bütün somunları tork anahtarıyla, sırayla ve kademeli olarak tablo değerine getirin.
  5. Bağlantıya ilk kez yük bindikten sonra somunları yeniden sıkın. Halat yük altında biraz incelir, klemensler de bu yüzden gevşer.

Torku tablonun üstüne çıkarmak bağlantıyı güçlendirmez; teller ezilir ve halat o noktadan zayıflar. Klemensin hemen yanında halata boyayla bir çizgi çekin; çizgi klemensten uzaklaşmışsa halat kayıyordur.

Radansa (DIN 6899) gözü nasıl korur

Radansasız bir göz kanca sırtına ya da kilit pimine oturduğunda halat çok küçük bir yarıçapta bükülür. Teller bu keskin dönüşte yorulur, dış teller kancaya sürtünerek aşınır ve göz zamanla basıklaşır. Radansa, gözün iç yüzünü oluklu bir metal yuvayla kaplayarak bükülme yarıçapını korur ve yükü halatın daha geniş bir bölümüne yayar.

Radansa DIN 6899-B galvanizlidir; 6–80 mm halat çapları için R6 ile R80 arasındaki kodlarla verilir. Seçimde iki ölçüye bakılır. Birincisi oluk genişliğidir: oluğu halattan geniş radansada halat yerinde oynar ve radansa gözden sıyrılabilir, dar olukta ise halat ezilir. İkincisi iç açıklıktır: göz bir kilide geçecekse kilit piminin, kancaya geçecekse kanca sırtının radansanın içine rahatça girmesi gerekir. Tuzlu ortamda 316 kalite paslanmaz radansa kullanılır.

Pres baskı ile kalıcı göz

Hazır çelik sapanların gözü çoğunlukla kurşun alüminyum pres baskı ile yapılır. Halatın ucu alüminyum yüzükten geçirilip göz oluşturulur, uç yeniden yüzüğe sokulur ve yüzük hidrolik preste kalıpla basılır. Basınç altında alüminyum tellerin arasındaki boşluklara dolar ve iki kolu tek parça gibi tutar. Bu yöntem, halatın kopma yükünün klemensli göze göre daha büyük bir kısmını korur.

Yüzük halat çapına göre seçilir; iç deliği halattan yaklaşık 1 mm geniştir ve 2 mm ile 60 mm arası halatlar için ölçüleri vardır. Her yüzük ölçüsünün kendi pres kalıbı bulunur; başka ölçünün kalıbıyla basılan yüzük gerektiği kadar sıkışmaz. Basmadan sonra yüzük ölçü mastarıyla kontrol edilir. Mastardan geçmeyen, çatlayan ya da eksenden kaçan yüzükteki göz kullanılmaz. Yanlış boyda basılan halat kısaltılamaz, ancak kesilip yeniden basılır; bu yüzden siparişte boyu göz içinden göz içine net olarak verin.

Deniz ortamında paslanmaz halata alüminyum yüzük yerine 316 kalite krom pres yüksüğü basılır. Tuzlu suda iki farklı metal yan yana kaldığında alüminyum hızla aşınır.

Dişli saplama ve kamalı soket

Saplama, halatın ucuna preslenen dişli bir çubuktur. Somunla bir plakaya, gergi gövdesine ya da konstrüksiyona bağlanır ve halatın gerginliği somunla ayarlanabilir. İki ucu saplama çelik halat sonlandırma somun ve pullarıyla birlikte set halinde hazırlanır. Korkuluk, cephe, asma tavan ve makine gergi hatlarında kullanılır. Ürün verdiğiniz ölçüye göre imal edilir ve preslendikten sonra kısaltılamaz; saplama uçları arasındaki net mesafe, diş ölçüsü ve diş boyu çizim üzerinde onaylanır. Galvanizli ve paslanmaz seçenekleri vardır.

Kamalı soket, vinç ve çektirme halatlarının sabit ucunda kullanılır. Halat soket gövdesindeki kamanın çevresinden dolanır; yük bindikçe kama gövdeye daha sıkı oturur ve halatı kavrar. Takarken yükü taşıyan kolun soketin ekseninden düz çıkması gerekir. Ölü uca emniyet için klemens takılacaksa klemens yalnız ölü uca bağlanır, canlı uçla birlikte sıkılmaz. Model seçenekleri için kapalı tip kamalı çelik halat soket ve çelik halat sonlandırıcıları sayfalarına bakabilirsiniz.

Teklif için gereken bilgiler

  • Halat çapı, yapısı (6×19, 6×36, 7×19 gibi) ve malzemesi: galvanizli, siyah ya da paslanmaz
  • İki ucun ayrı ayrı nasıl biteceği: klemensli göz, pres baskılı göz, saplama, soket ya da boş uç
  • Gözün geçeceği parça (kanca, kilit, mapa) ve gerekiyorsa radansa ölçüsü
  • Toplam boy ve neyin neye ölçüldüğü: göz içinden göz içine ya da saplama ucundan saplama ucuna
  • Halatın işi (sabit gergi, askı, yük kaldırma) ve ortam (kapalı alan, dış ortam, deniz kenarı)
  • Adet

Halatın kendisi ve öteki bağlantı parçaları çelik halat ve ekipmanları kategorisinde yer alıyor.

Sonlandırmada kontrol noktaları

Halat çoğu zaman sonlandırmanın hemen çıkışında bozulur; bükülme ve titreşim en çok orada toplanır.

  • Klemens, yüzük ya da soket çıkışında kopuk tel, ezilme ve kuş kafesi denen tel açılması
  • Klemenslerde somun gevşemesi ve boya çizgisinin kayması
  • Radansada ezilme, ağız açılması ya da gözden kayma
  • Pres yüzüğünde çatlak, aşınma ve korozyon; saplamada diş ezilmesi ve eğilme
  • Dar aralıklarda pas: klemens gövdesinin altı, radansanın oluğu, soketin ağzı

Hasar gören bir sonlandırma yerinde onarılmaz. Klemensli bağlantıda halat ezildiyse o bölüm kesilir ve göz yeniden yapılır; pres baskılı ve saplamalı halatta uç yenilenir.

Halat çapını ve iki ucun nasıl biteceğini e-posta ya da WhatsApp ile iletmeniz, teklifi hazırlamamız için yeterli olur.

Bu konuda ürün ve fiyat bilgisi alın

Sorunuzu WhatsApp'tan yazın, arayın ya da e-posta gönderin; ekibimiz size uygun ürünü ve fiyatı iletsin.